واکسیناسیون
۰

پیدایش علم ایمونولوژی به سال۱۹۷۶مصادف باپیداکردن واکسن علیه آبله ،توسط ادواردجنر انجام‌پذیرفت.اوباتزریق زخم بیماران بهبودیافته ازآبله گاوی به بازوی پسربچه متوجه شد،این پسربچه به بیماری آبله مبتلانمی شود.

ادواردجنر

درواکسیناسیون معمولاازفرم کشته شده یاضعیف شده عامل عفونی استفاده می کنند،که قادربه ایجادبیماری نیست؛امامی تواند به عنوان ایمونوژن سیستم ایمنی بدن راتحریک کند.

عوامل موفقیت واکسن

موفقیت واکسیناسیون درریشه کنی عامل عفونی به عوامل زیربستگی دارد:

  • عامل عفونی وارد فاز نهفتگی نشود.
  • درعامل عفونی تغییرات آنتی ژنی دیده نشود.
  • عمل عفونی محدودبه انسان باشدوذخایرحیوانی نداشته باشد.

انواع واکسن

  • واکسن نسل قدیم(old generarion)
  • واکسن نسل جدید(new generation)

واکسن نسل قدیم

واکسن های باکتریایی نسل قدیم
باکتری های کشته شده

مثال سیاه سرفه که عامل آن باکتری بوردتلا پرتوزیس (bordetella pertussis)است و بیماری کلرآکه عامل ان باکتری ویبریو کلرآ(vibrio cholerae) است اشاره کرد.

باکتری زنده ضعیف شده

مثل BCGواکسن ساخته شده علیه سل، که در آن از عامل سل گاوی برای ساخت واکسن سل انسانی که عامل آن مایکو باکتریوم توبر کلوزیز است؛زیرا مایکو باکتریوم توبر کلوزیس(mycobacterium tuberculosis) و مایکو باکتریوم بویز (mycobacterium bovis)تشابهات انتی ژنی زیادی دارند .

 انتی ژن های خالص شده یا واکسن های زیر واحد

این دسته واکسن هایی هستند ک ب جای استفاده از کل باکتری از قسمتی از ان استفاده میشود مثل توکسوئید کزاز و توکسوئید دیفتری .

همان طور ک میدانید در بیماری کزاز و سیاه سرفه که باکتری تولید سم میکند،پس استفاده از توکسوئید یا شبه سم میتواد راهکار مفیدی باشد تا ایمنی هومورال تحریک شود و انتی بادی مناسب تولد شود.

واکسن های پلی ساکاریدی

مثل واکسن علیه هموفیلوس آنفولانزانوع Bوهمچنین برای باکتری های پنوموکوک و مننگوکوک ک در هر سه این باکتری ها کپسول پلی ساکاریدی یکی از عوامل ویرولانس است.

از انجاکه  پلی ساکاریدها نمیتوانند، باعث القا ی پاسخ ایمنی هومورال طولانی مدت بشوند و همچنین القا تولید Bخاطره بشوند؛لزا ایمنی که از این طریق ایجادمیشود بلند مدت نخواهد بود زیرا این انتی ژن ها در دسته ی انتی ژن های مستقل از Tدسته بندی میشوند که برای حل این مشکل ایمونولوژیست ها راه کاری ارائه دادند:

به این صورت که کپسول باکتری هایی مثل هموفیلوس آنفولانزا نوعB و مننگوکوک و پنوموکوک را با یک انتی ژن پروتئینی ب هم متصل کردند و این واکسن را تحت عنوان hopten carrier به افراد تزریق میکنند تا بتواند پاسخ ایمنی هومورال را تحریک کنند .

واکسن های ویروسی نسل قدیم
ویروس های کشته شده

ipvیاsalkکه واکسن علیه بیماری فلج اطفال (پولیو)است،که اقای سالک این واکسن را تولید کرده است و به همین دلیل به این نام خوانده میشود؛ این واکسن تزریقی است بر خالف opvکه به صورت خوراکی مصرف میشود.

ویروس ضعیف شده

مثلopvکه واکسن علیه فلج اطفال است و MMRکه واکسن علیه سه بیماری اوریون و سرخک و سرخچه است.

واکسن نسل جدید

 DNA نوترکیب

مثل واکسنHPVو هپاتیت B که در آن انتی ژن HBSکه عامل هپاتیت میباشد را تولید میکنند و تزریق این DNAشخص را از ابتلا به هپاتیت مصون میکند.

Vectors Virus

مثل واکسنHIVدر این روش ژنهای کد کننده آنتی ژن های ویروس مورد نظر را به داخل یک ویروس غیر بیماریزا وارد میکنند و بعد این ویروس مهندسی شده را به افراد تزریق می کنند،که با وارد شدن این ویروس به سلول ایمنی هومورال وایمنی سلولار را در شخص فعال میشود؛ مهمترین ویروسی که به عنوان وکتور در این روش استفاده می شود،ویروس واکسینا است، یک ویروس بی خطر به شمار می رود.

دقت داشته باشید که این واکسن ها برای فرد خطر دارد زیرا می تواند وارد سلول شود،وحتی با وجود اینکه غیر سایتوپاتیک باشد میتواند آنتی ژنهای محرکT سایتوتوکسیک را تولید کند که می توانند سلولهای آلودهبه ویروس را از بین ببرند؛که این مهمترین مشکل برای این نوع واکسیناسیون به شمار می رود.

dNA Vaccin

این واکسن شامل DNAهایی است که ژن انتی ژن های بیماری های مختلف را دارد،که وقتی به بدن تزریق شود،میتواند وارد سلول ها بشود و بخصوص توسط سلول های APCبرداشت شود و در آن جا ژن انتی ژن مورد نظر پروتئین را تولیدمیکند و این پروتئین ب سیستم ایمنی عرضه میشود میشود و پاسخ ایمنی را تحریک میکند.

این دسته از واکسن ها در مرحله ی  ازمایشات بالینی هستند و در دسترس عموم قرار ندارند. خوبی این واکسن ها این است که میتوان در یک DNA ژن انتی ژن چندین بیماری را تعبیه کرد و با تزریق یک DNAواکسن علیه چندین عامل عفونی ایمنی ایجاد کرد که باعث کاهش نیاز به تزریق مکرر میشود.

mRNA vaccin

همان طور که میدانید mRNAحد واسط ژن و پروتئین است و در واقع این واکسن کد ژنتیکی انتی ژن مورد نظر را با خود حمل میکند،که پس از تزریق ب بدن ب راحتی میتواند در سیتوپلاسم توسط ریبوزم ها ترجمه شود و پروتئین موردنظر تولید کند.  مثال این نوع واکسن ۲_ SARS Covعامل بیماری کرونا است.

انواع روش تزریق

  • خوراکی
  • داخل جلدی
  • زیرجلدی
  • داخل عضلانی
  • داخل رگی

انواع تزریق

واکسیناسیون براساس راهنمای ایمن سازی

  • برنامه ایمن سازی کودکان نارس و یا کم وزن مطابق جدول ایمن سازی عادی است و تجویز به موقع واکسن ها توصیه میشود.
  • شل بودن مدفوع و یا سرماخوردگی مانع از انجام ایمن سازی نخواهد بود.
  • سوء تغذیه نه تنها مانع  برای ایمن سازی نیست بلکه ایمن سازی به موقع کودکان مبتلا به سوء تغذیه توصیه می شود.
  • برای هیچ واکسنی جز سیاه سرفه محدودیت سنی وجود ندارد و در صورت عدم سابقه ایمن سازی باید مطابق برنامه عمل شود.
  • در اختلالات ایمنی چه اولیه و چه اکتسابی مثل ایدز و لوسمی واکسن های ویروسی زنده و واکسن ب ث ژ منع استعمال دارند.
  • اگر در تزریق واکسن سه گانه به کودک تب بالینی ۴۰ درجه و تشنج عارض شود در نوبتهای بعدی بایستی از واکسن دوگانه استفاده شود.
  • بعد از پا یان شش سالگی تلقیح واکسن سه گانه مجاز نیست و در صورت لزوم بایستی به جای آن از واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان استفاده نمود.
  • حتی المقدور از تزریق گاماگلوبولین به اطفال خودداری شود،مگر در مواردی که پزشک جایز بداند.
  • چنانچه تا دوهفته بعد از تلقیح واکسن های زنده ویروسی به جز تب زرد و پلیور خوراکی به هر علت گاماگلوبولین و فرآورده های خونی تزریق شود پس از ۳ ماه واکسن تکرار شود.
  • استفراغ مختصر بعد از خوردن قطره فلج اطفال مسئله مهمی نبوده و نیاز به تجدید واکسن نیست.
  • درافراد مبتلا به هموفیلی واکسن هپاتیت باید زیر جلدی تزریق گردد.
  • در کودکان مبتلا به نقص ایمنی، کودکان تحت درمان با داروهای پایین آورنده قدرت دفاعی بدن نظیر کورتیکو استروئید ها و یا تحت درمان با اشعه و مبتلایان به لوسمی،لنفوم،سرطانهای ژنرالیزه استفاده از واکسن پولیو زنده خوراکی قدغن میباشد؛و به جای آن از واکسن کشته تزریقی باید استفاده شود.

 

توضیحات بیشتر درباره واکسیناسیون

واکسن اطفال

علائم اختصاری واکسن

ارسال یک دیدگاه

0

بالا

X