مولکول های HLAواهمیت آن درپیونداعضا
۰

یک سیستم پیچیده می باشد که ژن های کدکننده آن، بر روی کروموزوم شماره۶ انسان واقع شده است. ژنهای HLA به صورت یک هاپلوتایپ، از هر یک از والدین به ارث می رسند.نکته جالب توجه در مورد HLA این است که؛رابطه غالب و مغلوبی بین ژن های HLA وجود نداشته و مولکولهای گلیکوپروتئینی کد شده توسط این ژن ها، به صورت هم غالب بر روی اکثر سلولهای بدن وجود دارند.

مولکولهای HLA به علل نقش مهمی که در عرضه آنتی ژن های پروتئینی به لنفوسیت های T دارند، در پاسخهای ایمنی بدن و تمایز آنتی ژن های خودی ازغیرخودی مشارکت دارند. ژنهای HLA ،از پلی مورفیسم ترین  ژن های بدن انسان بوده و دائماآلل های متعددی از ژن های HLA کشف میشود.

 

مولکولهای HLA ،توسط  دو گروه از ژن ها کد می شوند: ژنهای HLA کلاس۱شامل:

  • HLA-A
  • HLA-B
  • HLA-C

ژن هایHLAکلاس۲شامل:

  • HLA-DR
  • HLA-DQ
  • HLA-DP

مولکول های HLA-I

مولکولهای HLA کلاس۱( HLA-I)تقریبا بر سطح تمام سلول های هسته داربدن وجود دارند.وظیفه آنها عرضه آنتی ژن های پروتئینی اندوژنوز به لنفوسیت های T سایتوتوکسیک(+TCD8 )می باشد.آنتی ژن های اندوژنوز ممکن است قطعاتی از
پروتئین های یک ویروس و یا یک تومور باشند.عرضه چنین آنتی ژن هایی، بیانگر نوعی
تغییرات غیرطبیعی در داخل سلول میباشد.در صورتیکه این گونه سلول هاتوسط لنفوسیتT سایتوتوکسیک شناسایی و نابود نشوند، میتواند پیامدهای نامطلوبی را
برای بدن به دنبال داشته باشند.

مولکول هایHLA-I ازیک زنجیره پروتئینی آلفا و یک قطعه پروتئینی کروی شکلبه نام بتا-دو-میکروگلوبولین،ساخته شده اند.درحالی که قطعه بتادومیکروگلوبولین،درخارج ازغشای سیتوپلاسمی بوده وباپیوندهای غیرکوالان به زنجیره آلفامتصل است.

مولکول های HLA-II

مولکول هایHLA کلاس۲(HLA-II)برخلافHLA-I ،فقط بر سطح سلولهای
عرضه کننده آنتی ژن مانند سلول های دندرتیک، ماکروفاژها و لنفوسیت های B قراردارند.

وظیفه این مولکول ها، عرضه آنتی ژن های پروتئینی اگزوژنوز به لنفوسیت های T یاریگر (+ThCD4 )می باشد.آنتی ژن های اگزوژنوز(برخلاف آنتی ژن های اندوژنوز) قطعاتی ازآنتی ژن های پروتئینی یک باکتری یا میکروب می باشند؛که توسط ماکروفاژها بلعیده شده و پس از پردازش، در کنار مولکول های HLA-IIبه لنفوسیت های Th عرضه میشوند.درادامه، لنفوسیت های Th میتوانند با تولید سایتوتوکسیک، سلول های مختلفی رافعال نمایند. بعنوان مثال، لنفوسیت های B را فعال کرده تا با تولید آنتی بادی، میکروبمهاجم را از بین ببرند.

مولکول های HLA-II از دو زنجیر پروتئینی به نامهای آلفا و بتا تشکیل شده ودرغشای پلاسمایی سلول فرورفته اندویابه عبارت دیگرترانس ممبرانی می باشند.ژن های کدکننده زنجیره بتادرمقایسه بازنجیره آلفا،ازپلی مورفیسم بیشتری برخورداربوده ودرآزمایش HLA3  زنجیر آلفا، از پلی مورفیسم بیشتری برخوردار بودهوازاین رودرآزمایش 《تعیینHLA》زنجیره بتابیشترموردتوجه قرار دارد.

اهمیت سیستم HLAدرپیوند اعضا

مولکولهای HLA با عمل عرضه آنتی ژن های پروتئینی به لنفوسیت های T ،نقش مهمی در پاسخ های ایمنی و تشخیص خودی ازغیرخودی دارند. ازاینرو برای پیشگیری از رد پیونددر عمل پیوند اعضا،که درآن یک ارگان بیگانه نظیرکلیه  یاسلول های بنیادی مغزاستخوان(HSC)ازشخص اهداکننده پیوندبه شخص بیمار،گیرنده پیوند،اهدا میشود.تعیین نوع آنتی ژن های HLAپیوند به شخص بیمار، بیرندت پیوند
شص اهداکننده و گیرنده پیوند، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

به علت اینکه ژن های HLA از پلی مورفیسم بسیار زیادی برخوردارند، معمولاامکان یافتن اهداکننده ای که از نظر HLA کاملا با گیرنده پیوند، یکسان باشد؛بعید به نظر می رسد.ازاین رو قبل ازعمل پیونداعضا،باآزنایش تعیینHLA،نوع مولکول هایHLAرا درشخص اهداکننده وگیرنده پیوند تعیین می کنند.هرچه میزان شباهت مولکول های HLAشخص اهداکننده وگیرنده پیوند بیشتر باشد،شانس رد پیوند کاهش بیش تری خواهدداشت.

اهدا

ارسال یک دیدگاه

0

بالا

X